De gemiste mediakansen met Lagarde en Rutte - 25 mei 2023

Amsterdam, 25 mei 2023

Dat de president van de Europese Centrale Bank door een Nederlands tv-programma wordt geïnterviewd, gebeurt niet elke week. De 25e verjaardag van de bank was een goede aanleiding voor Buitenhof om Christine Lagarde te spreken.

Dus, ik zat er klaar voor. Ook omdat Buitenhof in mijn ogen, samen met Nieuwsuur, op tv zo’n beetje nog het enige nieuwsprogramma is dat staat voor inhoud, objectiviteit en geloofwaardigheid. Bastions in een mediawereld die steeds meer van clickbaits aan elkaar hangt.

Het was niet live zoals ik hoopte, maar het bleek een opgenomen interview van Twan Huys met Christine Lagarde in Frankfurt.  

Graaiflatie

Huys stuurde het gesprek vrijwel direct naar de thema’s “monsterwinsten” en graaiflatie. Actuele onderwerpen waar zeker een kern van waarheid in zit, maar waar op z’n zachtst gezegd nogal wat mitsen en maren aan zitten. Dat merkte zelfs mainstreamkanaal Nu.nl al op.

Maar Huys stak ‘m meteen in vanuit het populistische sentiment. Iets waar Lagarde nooit in mee zou gaan. Niet in de laatste plaats, omdat het niks met het mandaat van de ECB heeft te maken. Dat is monetair beleid en het beheersen van inflatie (op 2%). Dat moest ze dan ook meerdere keren herhalen.

Andere vragen lagen voor de hand, maar werden niet gesteld: had de ECB niet eerder met renteverhogingen moeten beginnen? Was het monetair beleid niet te lang te soepel geweest?

Huys klonk daarnaast allesbehalve objectief-kritisch, eerder beschuldigend of als persoonlijk slachtoffer. Misschien was hij echt verontwaardigd.

Waarschijnlijker is dat hij meeliftte op het huidige (en begrijpelijke) sentiment onder een groot deel van de bevolking. Begrijpelijk, ook omdat de thema’s niet goed uitgelegd worden.

Juist Buitenhof kan die duiding brengen.

Sentiment

Als het sentiment de inhoud van een programma als Buitenhof gaat bepalen, begin ik me echt zorgen te maken. Zo’n programma moet het sentiment juist mede zelf bepalen.

Een gemiste kans dus.

Door naar maandag. Naar een heel ander programma waar inhoud juist ondergeschikt is aan het sentiment: Vandaag Inside. Daar zat premier Rutte.

Hoewel Derksen zich profileert als uiterst rationeel man, verwacht ik van VI geen diepgravende analyses. Dat is het format nou eenmaal niet.

Maar als dan de premier voor de tweede keer langskomt, mag je meer verwachten. Vooral omdat dit het is waar we het mee moeten doen: VI en goede vriend Jort. Dat is alles waar Rutte - zorgvuldig geselecteerd - aanschuift.

Dus als je de uitverkorene bent, grijp dan je kans. Ook al is je format vorm boven inhoud.

Maar het trio stond al snel met 0-1 achter. Het kwam net als in maart op de proppen met de grote dossiers (toeslagen, Groningen, migratie). Makkelijk voor Mark, want die heeft er al 20.000 vlieguren over deze onderwerpen op zitten. Hij kon alle argumenten nog eens vrijuit over tafel strooien. Dat was precies wat hij deed, waar hij goed in is en waar hij uitgebreid de tijd voor kreeg.

Walk-over

Het was een walk in the park voor Mark. Zeg maar gerust een walk-over.

Moeten we hier blij mee zijn? Nee. Want nogmaals, this is it. Meer zien we al jaren niet van de premier, behalve debatten en hele korte scenes op het Binnenhof. Ook al lijkt Rutte heel zichtbaar, hij is een meester in zich verschuilen.

Misschien moet VI zich volgende beter toch nog iets beter voorbereiden om Rutte uit de tent te lokken. Ik weet dat Johan en Wilfred het kunnen.

Of misschien dat Buitenhof, Nieuwsuur of Op1 toch nog eens een betere poging moet doen om Rutte aan tafel te krijgen. Dat hebben ze ongetwijfeld vaker geprobeerd.

En anders is Theo Maassen met Zomergasten wellicht een optie? Dan kunnen we lachen én de diepte in.

Kortom, ook dit was een gemiste kans.

Clickbaits kunnen heel vermakelijk zijn, maar als we grote leiders interviewen, moet inhoud de overhand hebben. Genoeg issues die het publiek besproken wil zien.

Het sentiment – versterkt en uitvergroot door social media – beïnvloedt steeds meer de inhoud van belangrijke discussies. Ook in serieuze discussieprogramma’s.

We klagen over sentiment en polarisatie, maar door dat selecte groepje leiders niet echt aan de tand te voelen, wordt het er niet beter op. Eerder slechter.

Media spelen hier een cruciale rol in. Minder vorm en meer inhoud verminderen polarisatie.

Daarnaast moeten we natuurlijk vooral blijven lachen. Dat is namelijk goed voor je dagelijkse sentiment.